Na początku chciałbym podziękować Lookasowi że zwrócił sie do mnie z pytaniem czy można upleść taki bat i pokazał mi skany z "Instrukcja Taborowa. (tymczasowa) Ministerstwa Spraw Wojskowych" rok wydania: 1930..dzięki temu po raz pierwszy znalazłem materialny dowód na istnienie BATA POLSKIEGO !! jest to bardzo ciekawy bat zarówno pod względem wizualnym jaki technologicznym bo splecenie go nie jest trudną rzeczą i nie zabiera dużo czasu a jest bardzo ładny i  całkiem nieźle strzela 
chciałbym zwrócić jednocześnie uwagę ze dzięki instrukcji odkryłem polskie nazewnictwo części bata z którym to zetknąłem sie po raz pierwszy!!!!
ale wróćmy do meritum :

Instrukcja niestety choć bardzo dokładnie opisuje rękojesć (czyli biczysko )  to body (czyli biczowi  8D ) poświęca bardzo mało miejsca tak ze długość poszczególnych elementów bicza obliczałem z rysunku znając długość rękojeści w związku z tym jest ona w dużej mierze umowna - nie wiem czy spowodowane to było tym ze długość bata była sprawa indywidualną wożnicy czy też innymi przyczynami :?
do splecenia swojej wersji tego bata (nie mówię kopi bo nie jest w pełni regulaminowy  ) potrzebujemy:
rękojeści zgodnej z instrukcja, trzech rzemieni z grubej skóry (3,5-4 mm ) i szerokości ok 15-17 mm (ja użyłem rzemieni węższych 10 mm i bat wyszedł ciut cienki) o długości ok 1,2 m (jeden z rzemieni powinien być dłuższy i mieć ok 1,7 m) sznureczka na TRZASKAWKĘ  8D i rzemienia na GĄZWĘ  8D
jak wykonać taki bat :
- wykonujemy nacięcia (dziury )na końcach rzemieni i związujemy je razem
- ok 10 cm od końca rzemieni robimy pierwszy węzeł, jest on podobny do szubienicznego a wykonujemy go biorąc rzemień ze spody, obwijamy    trzy rzemienie w górę czyli jakby wracamy do początku bata (ja wykonałem 5 obwinięć ale przy szerszym rzemieniu wystarcza trzy tak jak jest na rysunku ) i wprowadzamy rzemień z powrotem od góry do wnętrza owijki . powtarzamy ta czynność z kolejnymi dwoma rzemieniami
rozpoczynamy część plecioną :
- w rzemieniu którym zakończyliśmy ostatni węzeł ok 1 cm od niego robimy podłużne nacięcie dl ok 15mm,W nacięcie to wprowadzamy dwa pozostałe rzemienie. W tym który jest na wierzchu robimy znów nacięcie i znów wprowadzamy do niego pozostałe 2 rzemienie. powtarzamy ta czynność aż plecionka osiągnie zaplanowana przez nas długość - zakańczamy ja obcinając 2 rzemienie a jeden pozostawiamy jako fall 

nakręciłem filmy ale nie wiem czy coś na nich widać  :?

postaram sie je dołożyć do tego opisu ( plus jeden ze strzelania  :shades: )
<embed type="application/x-shockwave-flash" src="http://www.youtube.com/v/-C2cS_C4aLs" width="425px" height="350px" AllowScriptAccess="never" quality="high" wmode="transparent" /><noembed><a href="http://www.youtube.com/v/-C2cS_C4aLs" target="_blank">http://www.youtube.com/v/-C2cS_C4aLs</a>-C2cS_C4aLs
<embed type="application/x-shockwave-flash" src="http://www.youtube.com/v/DqScG9tpcJ0" width="425px" height="350px" AllowScriptAccess="never" quality="high" wmode="transparent" /><noembed><a href="http://www.youtube.com/v/DqScG9tpcJ0" target="_blank">http://www.youtube.com/v/DqScG9tpcJ0</a>
<embed type="application/x-shockwave-flash" src="http://www.youtube.com/v/LN_wCyj0lbg" width="425px" height="350px" AllowScriptAccess="never" quality="high" wmode="transparent" /><noembed><a href="http://www.youtube.com/v/LN_wCyj0lbg" target="_blank">http://www.youtube.com/v/LN_wCyj0lbg</a>

Teraz Polska  8D

wooow:)

czytam forum od kilku miesięcy ale dopiero dzis pisze swojego firstposta:)
Witam szanowne Towarzystwo:)

Zanim się spostrzegłem, bat powstał:) i to jaki!!!
Toż to prawdziwy reenactment. Takich własnie batów uzywali jezdni prowadzący zaprzęg armaty. Coś więcej napisze mozliwie niedługo, tymczasem choć fotka ilustrująca, jak to mniej wiecej wyglądało



Dość hardcoreowe zajęcie, biorac od uwage, ze kazdy z nich prowadził po dwa konie a armata w tym zestawie wazyła 2 tony. I nie miała hamulców:)

pozdrawiam i WIELKIE DZIĘKI dla Koonia, ze zechciał wziąc ten bat na warsztat

dodałem filmy niestety bateria padła więc ze strzelania jutro.
Cały czas zastanawiałem sie dlaczego on taki krótki jest, jak do 6-ki koni ma służyć  :dodge: (naoglądał sie człowiek w młodości westernów i myślałem ze jeden człowiek prowadzi taki zaprzęg  ;> )
Twoje zdjęcia wyjaśniły bardzo wiele  8D jeden jezdźczy (nie wiem czy dobrze to napisalem) kolejnych par nie mogli sobie w drogę wchodzić czyli ten bat służył im podobnie jak kozakom nahajka - myślę ze nawet strzelać nie musiałby żeby spełniał swoja funkcje (ale strzela i to całkiem nieźle jak na takiego kurdupla  )

Trochę off topnę, ale zwróćcie uwagę na uprząż tych koni i budowę zaprzęgu.
Tam nie ma żadnego dyszla czy hołobli, wszystko na szlejakach.
Nie potrzeba było hamulców, bo taki zaprzęg był zajebiście zwrotny.
Wystarczyło ostro zakręcić i armata stoi, aby nie wywrócić i nie pozwolić skosić ostatniej pary koni.
Hamulcem była dwutonowa armata. Przecież na asfalcie nikt nie hamował tylko w polu.
Rewelacja...  :shades:

nie tak prosto:)
po pierwsze pierwsza para przy armacie ma miedzy soba dyszel, inaczej nie mozna by skrecac, po drugie w polu to mozna było faktycnie driftowac, ale już podczas defilad......no nie bardzo

Place cwiczen w koszarach były brukowane i pierońsko sliskie. Uprzeze były rózne, zarówno szlejowe jak i chomątowe:) No i na asfalcie tez trzeba było jakoś hamowac:)
zresztą przy zjazdach z górki czy manewrach tez. Sztywne dyszle czasem mogłyby pomóc, ale czesciej były niepotrzebne. Role hamulców spełniały w penym sensie konie pary dyszlowej i to one brały na siebie cieżar najeżdzającej armaty. 2 tony to spora bezwładnosc.
 Dlatego ci, którzy prowadzili te zaprzegi to byli wymiatacze:) a taka zwrotność była czasami zgubna..... armaty zez sie przewracały i pociagały za sobą konie. Wyobraxcie sobie siebie wywracających sie razem z 6 spanikowanymi końmi....masakra:(

Lookas - Witamy w gronie!

Świetnie, że pojawiło się coś, na czym warto się wzorować, bo nieźle udokumentowane i nasze - rodzime.
Na dniach spróbuję też takową replikę machnąć.

Edyta:
 
Czyli tzw. "australijski keeper" różni się od naszej gązwy tylko wymiarem?

Hej.
Mój Dziadek służył w artylerii konnej. Nie mogę już go niestety poprosić, żeby opowiedział jak to tam było. A jak jeszcze mogłem, to mnie to pewnie za bardzo nie obchodziło. Szkoda...

Gązwa (sliczna nazwa IMO  ) różni sie od kipera konstrukcyjnie - jeden rzemień,inny węzel , inny sposób przymocowania do rękojeści (z boku a nie od czoła)- pełni  za to taka sama funkcję - czyli mamy przykład konwergencji - 2 baty niby w formie podobne bo w typie stockwhipa ale jednak bardzo różne, sposobem plecenia, tonga, sposobem połączenia z rękojeścią . Można tylko dywagować ale wysnułbym daleko idący  wniosek ze  "nasz bat" pochodzi od najprostszych wschodnich batów takich jak ten http://www.pinakoteka.zascianek.pl/Brandt/Images/Jezdziec_kozacki.jpg  a angielskie hunting whipy albo sa późniejszym ogniwem (z klasycznie plecionym tongiem )albo powstały  niezależnie  (z nich dopiero wyewoluował australijski stock whip )

Krętacz wielka szkoda ze odchodzą ludzie a wraz z nimi kawałek historii  :dead: tak zaginęło wiele pięknych rzeczy jak chociażby polska szkoła szermierki szablą   :frown: i wiele wiele innych....

edyta, węzeł jest jednak taki sam 
na razie znalazlem .. http://www.wawel.net/images/malar/kossak_wojciech/htm/3.htm
http://www.wawel.net/images/malar/gierymski_max/htm/8.htm
ci maja jakby dluzsze.. http://www.wawel.net/images/malar/kossak_wojciech/htm/4.htm

Pollska szkoła szermierki nie zniknęła tak całkiem. Na całe szczescie!!! Znam kilku takich, którzy mocno zaangazowani są w rekonstrucje. Primus inter pares ( którego osobiscnie niestety nie znam) to Pan Wojciech Zabłocki, postac znana w świecie szermierki ale jest spora ilość innych pasjonatów. Zatem może i nie zginie, bo zainteresowanie jest spore.

Co do pochodzenia bata, sugerowałbym jednak wschód niz zachód. Polacy cała mase rzeczy przejęli własnie ze wschodu bo czesciej na wschodzie walczyli. No i wschód miał to do siebie, ze w przedmiotach codziennego użytku przedkładano prostote wykonania i praktyczność, niz wyrafinowanie i trwałość. Przeciez z tego, co widzę, taki bat można wykonać na postoju,w jeden wieczór z kawałka starego rzemienia:) Idealne rozwiazanie dla wojska:D

Wszem i wobec jest wiadomym, ze to Polacy mieli najwiekszy wpływ na powstawanie takich broni jak huzarzy, czy ułani, co wiecej, to Polacy stworzyli Artylerię Konną w załozeniu i taktyce niemal niezmiennej do końca jej istnienia. Po wiecej zapraszam tu: http://www.7dak.ukiok.cad.pl/artykul_3.htm

Krętaczu!! maniakalnie wręcz poszukuje wszelkich pamiatek po ARtylerzystach Konnych. Głownie fotografii ale także wspomnień i wszelkich informacji jakie się zachowały. W przeciwieństwie do Kawalerii, baza archiwalna AK jest mała i kazde foto jest na wage złota:) Jesli coś sie zachowało i mógłbyś ewentualnie zdobyć dla mnie skany, byłbym bardzo zobowiazany

Pozwole sobie jeszcze dodac taki obrazek. Mniejsza o scisłosc czy jest to Artyleria Konna czy Artyleria lekka:) Ale bat widac i zdaje sie, ze jest nawet krótszy, na moje oko około metra:)


POzdrawiam

Hej.
Lookas, jeżeli tylko uda mi się coś wyszperać w domowych "archiwach'', to udostępnię nie mieszkając  - właśnie niebawem wyjeżdżam na Święta do rodziny, będzie okazja przepytać Tatę, czy ma jakieś zdjęcia na przykład.

Ech, chłopy, aż mi się łzy zakręciły...
To nasza historia, mój pradziadek był jakimś oficerem czy podoficerem w kawalerii, zdaje się.
Niewiele wiem, tylko tyle, co mi babcia fotki pokazała i kilka słów komentarza, bo za mały byłem, żeby brnąć w temat.
Niestety, wszystkie zdjęcia i dokumenty spłonęły razem z babci domem rok temu  :mad:

filmik ze strzelania.

<embed type="application/x-shockwave-flash" src="http://www.youtube.com/v/qjDLTWe_SRM" width="425px" height="350px" AllowScriptAccess="never" quality="high" wmode="transparent" /><noembed><a href="http://www.youtube.com/v/qjDLTWe_SRM" target="_blank">http://www.youtube.com/v/qjDLTWe_SRM</a>

i trochę moich osobistych przemyśleń.
Większość batów z którymi mam do czynienia to baty dla "piechurów" bo takimi batami są yard whipy czyli 5' stocki i 5-6' bulle, konno nie jeżdżę tak wiec moje doświadczenie w stosowaniu bata z konia jest żadne ale postaram sie jakoś sprobować ocenić sposób używania bata jezdnego wz.1930.
Zazwyczaj bat do używania z konia jest dłuższy ale to dlatego ze służy do poganiania i kierowania stadem bydła czy owiec. Bat jezdnego został zaprojektowany do innych celów- do kierowania parą koni, przy czym "kierujący" siedzi na jednym z nich.Do spełnienia tego zadania potrzebujemy narzędzia które pozwoli nam sięgnąć do zadu każdego ze zwierząt którymi kierujemy a jednocześnie nie wchodzić w drogę innym jeźdźczym siedzącym na kolejnych parach koni- zadanie to bat spełnia znakomicie. bat jest lekki,dzięki czemu nie meczy reki co jest istotne w codziennej pracy i szybki - pozwala na szybka reakcje prowadzącego zaprzęg. Moim zdaniem na broń sie nie nadaje ze względu na stosunkowo małą masę (choć oryginał mógł być cięższy) a jeśli już to improwizowana - w końcu podstawowym uzbrojeniem tej formacji była artyleria a broń osobista w postaci bata to raczej na przepustce mogla sie przydac  (38 cm jesionowy trzonek to całkiem niezła palka ) jeśli z konia to chyba raczej do rozpędzania gapiów podczas defilady
reasumując : Bat jeżdźczego artylerii wz 1930 to dobre wyspecjalizowane narzędzie do powożenia

Witaj Lookas!! Dzięki za opisy i wyjaśnienia Kooniu piękny nasz polski bat splotłeś super strzelasz.

Ten bat przypomina mi nachajki Czerkiesów http://www.4lomza.pl/fotogaleria.php?id=29615
Podobne baty mieli też kozacy i Tatarzy.

Pozdrawiam
Ps. Lookas chodzi Ci o husarzy czy huzarów?

Ułan po tatarsku to- czrwony. Nazwa powstała od barwy pierwszych uniformów.

Hakas.

ja tez mam skojarzenia z nahajką - moim zdaniem wynika to ze wspólnego pochodzenia, i pewnie dało by sie go podobnie używać jak na nahajki na Krakowskim Przedmieściu lecz chyba nie była to jego  funkcja, bo typ wojska w jakim był używany do tego nie służył -chyba ze w jakimś wyjątkowym przypadku - wspominałem o niewielkiej wadze - spróbuje w niedługim czasie spleść nowy z cięższej grubszej skóry z ciut szerszych rzemieni i porównamy jak sie będzie sprawował , myślę ze oryginały miały cechy indywidualne w zależności od preferencji użytkownika (różna długość ,waga itp) i ja osobiście wolałbym ciut cięższy  ;>